Een communicatiestrategie bestaat uit zes onderdelen: een vertrekpunt met positionering en analyse, meetbare doelstellingen, doelgroepen, een kernboodschap, kanalen en middelen, en een plan voor meting en bijsturing. Samen vormen ze de rode draad van je communicatie. Zo weet je wat je wilt bereiken, voor wie je het doet en hoe je weet of het werkt. Hieronder lees je in welke volgorde je deze onderdelen uitwerkt en waar je op let.
In welke volgorde werk je de onderdelen uit?
Je werkt een communicatiestrategie uit van binnen naar buiten: begin bij de organisatie en haar positionering, formuleer daarna doelstellingen, bepaal doelgroepen en kernboodschap, kies kanalen en middelen en sluit af met meting en bijsturing. Elke stap bouwt voort op de vorige.
Deze opbouw van de communicatiestrategie voorkomt dat je middelen kiest voordat je weet wat je wilt bereiken. In de praktijk loop je de onderdelen in deze volgorde door:
- Vertrekpunt: analyseer je huidige situatie, je positionering en de context waarin je organisatie opereert.
- Doelstellingen: bepaal wat je met communicatie wilt bereiken.
- Doelgroepen en kernboodschap: kies voor wie je communiceert en wat je hen wilt vertellen.
- Kanalen en middelen: selecteer de plekken en vormen waarmee je je doelgroep bereikt.
- Planning en organisatie: verdeel taken, tijd en budget.
- Meting en bijsturing: bepaal hoe je resultaten volgt en wanneer je bijstuurt.
Zo’n volgorde is geen keurslijf. Soms leidt inzicht in je doelgroep tot een scherpere doelstelling. Maar als je met kanalen begint, bouw je zonder fundament. Meer achtergrond over strategisch communicatieadvies vind je op onze pagina over communicatieadvies.
Hoe formuleer je meetbare communicatiedoelstellingen?
Je formuleert meetbare communicatiedoelstellingen door ze te koppelen aan een concreet resultaat, een meetbaar getal en een termijn. Zo’n doel zegt niet “meer bekendheid”, maar beschrijft precies wat er verandert, bij wie en wanneer. Dat maakt het mogelijk om achteraf te beoordelen of je communicatie werkt.
Een goede doelstelling begint bij het organisatiedoel. Wil je als onderwijsinstelling meer aanmeldingen, of wil je als zorgorganisatie je medewerkers beter betrekken bij een verandering? Vertaal dat naar wat communicatie daaraan bijdraagt. Daarbij helpt het om drie niveaus te onderscheiden:
- Kennis: wat moet je doelgroep weten of begrijpen?
- Houding: wat moet je doelgroep vinden of voelen?
- Gedrag: wat moet je doelgroep doen, bijvoorbeeld zich aanmelden, deelnemen of doorverwijzen?
Een voorbeeld: “Aan het einde van het schooljaar kent een groter deel van de ouders in de regio onze school en melden meer ouders zich aan voor een open dag.” Je ziet hier een doelgroep, een gewenst effect en een tijdspad. Vul dit aan met een nulmeting, zodat je groei ook echt kunt aantonen. Houd het aantal doelstellingen beperkt. Drie scherpe doelen werken beter dan tien vage.
Hoe bepaal je doelgroepen en kernboodschap?
Je bepaalt doelgroepen door te onderzoeken wie invloed heeft op je doelstelling en wat zij nodig hebben, en je formuleert de kernboodschap door één centrale gedachte te kiezen die aansluit bij hun behoeften en bij wie je als organisatie bent. Eerst de doelgroep, dan de boodschap.
Een doelgroepanalyse start met segmenteren. Deel je omgeving op in groepen die je met verschillende middelen en een verschillende toon benadert, zoals medewerkers, leerlingen, ouders, cliënten, partners of bestuurders. Per groep beantwoord je vier vragen:
- Wat weten ze nu al over jullie organisatie?
- Wat vinden ze belangrijk of zorgelijk?
- Waar zoeken ze informatie en wie vertrouwen ze?
- Wat moeten ze na je communicatie anders doen of denken?
Je kernboodschap is de rode draad die in alle uitingen terugkomt. Het is geen slogan, maar de kern van wat je wilt overbrengen, in één of twee zinnen. Je kernboodschap is sterk als ze uit je positionering volgt: ze is herkenbaar, onderscheidend en echt. Per doelgroep pas je de nadruk aan, maar het verhaal blijft hetzelfde. Zo voorkom je dat medewerkers iets anders horen dan externe relaties.
Welke kanalen en middelen passen bij de strategie?
De kanalen en middelen die passen bij je strategie zijn de kanalen waar je doelgroep daadwerkelijk aandacht aan besteedt en die je doelstelling ondersteunen. Je kiest dus niet op basis van wat populair is, maar op basis van waar je doelgroep informatie zoekt en vertrouwt.
Koppel elk communicatiemiddel aan een doelgroep en een doel. Een nieuwsbrief houdt een bestaande achterban betrokken. Social media vergroten bereik en gesprek. Een website beantwoordt vragen van mensen die al geïnteresseerd zijn. Een bijeenkomst of evenement bouwt relaties op en laat mensen iets ervaren. Een lijst met kanalen vol alle opties werkt niet. Kies liever een beperkte mix die je goed kunt onderhouden.
Eigen, verdiende en betaalde kanalen
Eigen kanalen zijn je website, nieuwsbrief en intranet; je bepaalt zelf de inhoud. Verdiende kanalen zijn media-aandacht en aanbevelingen van anderen. Betaalde kanalen zijn advertenties en gesponsorde berichten. Een gezonde strategie begint bij sterke eigen kanalen en vult die aan waar nodig.
Online en offline combineren
Je doelgroep verhuist niet volledig naar online. Voor een wervingscampagne in het onderwijs werkt een combinatie van social media, een heldere website en een fysieke open dag vaak beter dan één kanaal alleen. Laat online en offline daarom op elkaar aansluiten, met dezelfde boodschap en visuele stijl. Zo’n samenhang maakt je herkenbaar.
Wat ontbreekt vaak in een communicatiestrategie?
In een communicatiestrategie ontbreken vaak vier dingen: een duidelijke positionering als vertrekpunt, prioriteiten tussen doelgroepen, een realistische planning met taken en capaciteit, en een manier om resultaten te meten. Zonder deze onderdelen blijft de strategie een document en wordt ze geen werkwijze.
Let op deze veelvoorkomende hiaten:
- Geen keuzes: je wilt iedereen bereiken met alles, waardoor niemand je boodschap onthoudt.
- Geen interne communicatie: je richt je op externe doelgroepen, terwijl medewerkers de belangrijkste ambassadeurs zijn.
- Geen eigenaarschap: niemand weet wie wat doet en wanneer.
- Geen aandacht voor verandering: bij een reorganisatie of nieuwe koers ontbreekt een plan voor leiderschapscommunicatie.
- Te veel tekst, te weinig handelen: dikke rapporten verdwijnen in een la, terwijl een compact plan van A tot Z echt gebruikt wordt.
Een goede toets: kan een collega die het plan nooit eerder zag in tien minuten uitleggen wat de organisatie met communicatie wil bereiken en wat hij of zij morgen moet doen? Zo niet, dan mist er iets.
Hoe meet en stuur je een communicatiestrategie bij?
Je meet een communicatiestrategie door vooraf indicatoren te koppelen aan je doelstellingen, die op vaste momenten te evalueren en op basis daarvan bij te sturen. Je kijkt daarbij niet alleen naar bereik, maar vooral naar effect: wat veranderde er in kennis, houding en gedrag?
Werk met een eenvoudige meetcyclus:
- Kies indicatoren per doelstelling, zoals aanmeldingen, bezoekersaantallen, interactie, tevredenheid of het aantal deelnemers aan een bijeenkomst.
- Doe een nulmeting zodat je later kunt vergelijken met een startpunt.
- Plan evaluatiemomenten, bijvoorbeeld elk kwartaal, en bespreek de resultaten met de betrokkenen.
- Stuur bij: stop wat niet werkt, versterk wat wel werkt en pas je planning aan.
Combineer cijfers met gesprekken. Een korte enquête of een gesprek met medewerkers en klanten laat zien waarom iets wel of niet landt. Zie je strategie als een levend document in 2026: je doelgroep, kanalen en omgeving veranderen, dus je plan verandert mee. Meer praktische inzichten lees je in onze artikelen over communicatie.
Hoe Ware Communicatie helpt met een communicatiestrategie
Een communicatiestrategie opstellen kost tijd, overzicht en ervaring. Veel organisaties hebben geen interne capaciteit om zowel de strategie te bedenken als uit te voeren. Wij combineren strategisch denken met praktische uitvoering, zodat je plan niet in een la verdwijnt. Je vindt meer over ons werk op de website van Ware Communicatie.
Dit kunnen we voor je doen:
- Een praktisch strategisch plan opstellen, van positionering en kernboodschap tot doelgroepen en doelstellingen
- Het authentieke verhaal van je organisatie vertalen naar branding, campagnes, content en web
- Communicatie rondom organisatieverandering, werving en medewerkersbetrokkenheid vormgeven
- Als interne communicatieadviseur op afstand meedenken, al vanaf enkele uren per week
- Het plan samen uitvoeren, met twee vaste aanspreekpunten die altijd op de hoogte zijn
We maken geen dikke rapporten, maar krachtige plannen van A tot Z waarin taken helder verdeeld zijn. Wil je weten wat dit voor jullie organisatie kan betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Hoe maak je een doelgroepanalyse voor je communicatiestrategie?
- Wat zijn de belangrijkste methoden voor verandermanagement?
- Hoe pas je een communicatieplan aan bij een veranderende markt?
- Wat is verandercommunicatie en waarom is het belangrijk?
- Wat is het verschil tussen een corporate communicatiestrategie en een marketingstrategie?