Hoe schrijf je een communicatieplan dat intern echt wordt gebruikt?

Barbara Wiersema ·
Communicatieplan met handgeschreven aantekeningen en gekleurde tabs op bureau, omringd door samenwerkende collega's met koffie en pennen.

Een communicatieplan dat intern echt wordt gebruikt, begint met betrokkenheid van de juiste mensen en doelstellingen die concreet genoeg zijn om ernaar te handelen. Het probleem is niet het plan zelf, maar hoe het tot stand komt en hoe het daarna wordt beheerd. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het opstellen van een intern communicatieplan dat blijft werken.

Waarom wordt een communicatieplan zo vaak niet gebruikt?

Een communicatieplan wordt niet gebruikt omdat het te abstract blijft, te laat wordt gedeeld of zonder draagvlak is opgesteld. Wanneer medewerkers en leidinggevenden het plan niet herkennen als hun eigen document, verdwijnt het in een la. De oorzaak ligt bijna altijd in het proces, niet in de inhoud.

De meest voorkomende redenen waarom een intern communicatieplan strandt:

  • Het plan is geschreven door één persoon of één afdeling, zonder input van anderen
  • De doelstellingen zijn vaag en niet vertaald naar concrete acties
  • Er is geen eigenaar aangewezen die het plan actief bewaakt
  • Het plan wordt gepresenteerd als eindproduct in plaats van als werkdocument
  • Er is geen moment ingepland om het plan te evalueren of bij te stellen

Een communicatieplan opstellen is dus meer dan schrijven. Het gaat om een proces waarbij de juiste mensen worden meegenomen, zodat het plan niet alleen op papier klopt, maar ook in de praktijk wordt gevolgd.

Wie moeten er betrokken zijn bij het opstellen van een communicatieplan?

Bij het opstellen van een communicatieplan moeten minimaal de communicatieverantwoordelijke, het management en de belangrijkste interne stakeholders betrokken zijn. Zonder hun input mist het plan de context en het draagvlak dat nodig is om het te laten werken.

Denk aan de volgende rollen bij het proces:

  • Directie of management: bepaalt de strategische richting en geeft mandaat
  • Communicatieverantwoordelijke: vertaalt strategie naar communicatiedoelen en aanpak
  • HR of interne communicatie: relevant bij medewerkerscommunicatie en organisatieverandering
  • Teamleiders of afdelingshoofden: kennen de dagelijkse praktijk en signaleren knelpunten
  • Externe partner of adviseur: brengt een frisse blik en structureert het proces

Betrokkenheid betekent niet dat iedereen het plan schrijft. Het betekent dat de juiste mensen op het juiste moment worden geraadpleegd, zodat het plan aansluit bij de werkelijkheid van de organisatie.

Hoe maak je de doelstellingen in een communicatieplan concreet genoeg?

Doelstellingen in een communicatieplan worden concreet door ze te koppelen aan meetbare uitkomsten, een tijdspad en een verantwoordelijke. Een doelstelling als “meer zichtbaarheid” is te vaag. “Binnen zes maanden het bereik van onze LinkedIn-pagina verdubbelen” geeft richting en maakt evaluatie mogelijk.

Gebruik bij het formuleren van doelstellingen de volgende vragen als toets:

  1. Wat willen we bereiken, en bij wie?
  2. Hoe meten we of we dat hebben bereikt?
  3. Wanneer moet dit gerealiseerd zijn?
  4. Wie is verantwoordelijk voor de uitvoering?

Goede communicatiedoelstellingen sluiten altijd aan bij bredere organisatiedoelen. Als de organisatie wil groeien in een nieuwe markt, vertaalt dat zich naar doelstellingen rond naamsbekendheid, positionering of leadgeneratie, niet naar een algemeen doel als “beter communiceren”.

Wat is het verschil tussen een communicatieplan en een communicatiestrategie?

Een communicatiestrategie beschrijft de richting: waarom je communiceert, voor wie, en vanuit welke positionering. Een communicatieplan is de uitwerking: wat je concreet doet, wanneer, met welke middelen en wie daarvoor verantwoordelijk is. De strategie is het kompas, het plan is de routekaart.

In de praktijk worden deze termen vaak door elkaar gebruikt, maar het onderscheid is nuttig:

  • Communicatiestrategie: doelgroepen, kernboodschap, positionering, tone of voice, communicatiedoelen op hoofdlijnen
  • Communicatieplan: activiteiten, kanalen, planning, budget, verantwoordelijkheden, KPI’s

Een communicatieplan zonder strategie mist de onderbouwing. Een strategie zonder plan blijft abstract. De krachtigste aanpak ontstaat wanneer beide op elkaar aansluiten en samen worden ontwikkeld. Meer over onze aanpak per dienst lees je op de dienstenpagina.

Hoe zorg je dat een communicatieplan ook na lancering wordt gevolgd?

Een communicatieplan wordt na lancering gevolgd wanneer er een vaste eigenaar is, er periodieke evaluatiemomenten zijn ingepland en het plan wordt behandeld als een levend document in plaats van een afgerond rapport. Zonder opvolging verwatert elk plan, hoe goed ook geschreven.

Praktische maatregelen die helpen:

  • Wijs één persoon aan als eigenaar van het plan, met mandaat om bij te sturen
  • Plan kwartaalreviews in om voortgang te bespreken en het plan te actualiseren
  • Maak het plan toegankelijk, bij voorkeur digitaal en niet als statisch pdf-bestand
  • Koppel acties aan bestaande werkprocessen en vergaderstructuren
  • Vier kleine successen om betrokkenheid levend te houden

Een communicatieplan dat intern echt wordt gebruikt, vraagt om structurele aandacht, niet alleen bij de start. Bouw die aandacht in als onderdeel van het plan zelf.

Welke onderdelen mag je niet weglaten in een communicatieplan?

Een volledig communicatieplan bevat altijd een situatieanalyse, heldere doelstellingen, een doelgroepomschrijving, een kernboodschap, een overzicht van kanalen en middelen, een planning en een beschrijving van verantwoordelijkheden. Ontbreekt een van deze onderdelen, dan mist het plan de samenhang die nodig is voor uitvoering.

De onderdelen op een rij:

  1. Situatieanalyse: waar sta je nu, intern en extern?
  2. Communicatiedoelstellingen: concreet, meetbaar en gekoppeld aan organisatiedoelen
  3. Doelgroepen: wie wil je bereiken, en wat weet je al over hen?
  4. Kernboodschap en tone of voice: wat zeg je, en hoe zeg je dat?
  5. Kanalen en middelen: via welke kanalen bereik je je doelgroepen?
  6. Planning en activiteiten: wat doe je wanneer?
  7. Verantwoordelijkheden: wie doet wat?
  8. Evaluatie: hoe meet je de resultaten en wanneer stel je bij?

Sommige plannen voegen hier ook een budgetoverzicht aan toe. Dat is nuttig wanneer de uitvoering afhankelijk is van externe inzet of specifieke productie. Hoe uitgebreid het plan ook is, de kracht zit altijd in de combinatie van helderheid en uitvoerbaarheid.

Hoe Ware Communicatie helpt bij het opstellen van een werkbaar communicatieplan

Wij helpen organisaties bij het schrijven van een communicatieplan dat intern daadwerkelijk wordt gebruikt. Dat doen we niet met dikke rapporten, maar met een aanpak die aansluit bij jouw organisatie en direct toepasbaar is. Concreet ondersteunen we bij:

  • Het scherp krijgen van jullie positionering en kernboodschap als basis voor het plan
  • Het formuleren van communicatiedoelstellingen die aansluiten bij de organisatiestrategie
  • Het betrekken van de juiste mensen in het proces, zodat er draagvlak ontstaat
  • Het vertalen van strategie naar een concreet en uitvoerbaar actieplan
  • Het inrichten van een evaluatiestructuur zodat het plan ook na lancering wordt gevolgd

Of je nu een volledig communicatietraject zoekt of hulp bij een specifiek onderdeel, we denken mee op strategisch niveau en pakken de uitvoering concreet op. Neem contact met ons op en vertel ons over jouw communicatievraagstuk.

Gerelateerde artikelen